Μονόδρομος οι DMO για την τουριστική -και όχι μόνο- ανάπτυξη

Οι Destination Management Organizations, εν συντομία DMO, παίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο για την ανάπτυξη των περιοχών τουριστικά. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται και εμπειρικά από τις περιοχές της χώρας μας που έχουν αναπτύξει DMO, όπως η  Μύκονος, η Σαντορίνη, η Κρήτη και η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Οι περιοχές δηλαδή που έχουν και την πλέον ισχυρή παρουσία στον τουριστικό κλάδο της χώρας και η ύπαρξη των DMO έχει παίξει καταλυτικό ρόλο σε αυτή την εξέλιξη.

Οι οργανισμοί διαχείρισης προορισμών ελληνιστί, ή όπως αλλιώς επιθυμεί κανείς να τους ονομάσει, καλούνται να αναδείξουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής, τα χαρακτηριστικά που είναι μοναδικά και διαφοροποιούν έναν προορισμό σε σχέση με τον ανταγωνισμό. Είναι όμως και φορείς που μπορούν να οργανώσουν και να προωθήσουν μορφές εναλλακτικού – θεματικού τουρισμού, ανάλογα με τα προτερήματα των περιοχών. Χαράσσουν την στρατηγική όχι μόνο σε θέματα προβολής, αλλά κυρίως σε θέματα ανάπτυξης και επενδύσεων. Επενδύσεων που πρέπει να υλοποιηθούν για να υπάρξει άνοδος της επισκεψιμότητας και συνεπακόλουθα άνοδος στα έσοδα των περιοχών.

Η ύπαρξη του DMO είναι εξαιρετικά σημαντική και για τα ποιοτικά στοιχεία που θα έχει το τουριστικό προϊόν μιας περιοχής. Για να το κατανοήσουμε αυτό σε βάθος θα πρέπει να δούμε τι χαρακτηριστικά πρέπει να έχει ένας οργανισμός τουριστικής διαχείρισης, ή τουλάχιστον ποια είναι η ιδεατή περίπτωση DMO.

Δεν είναι άγνωστο πως πολλές φορές η τουριστική ανάπτυξη λειτουργεί σε βάρος άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων. Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στα τέλη του 20ου αιώνα από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών είχε διαπιστωθεί πως τα νησιά που γνώρισαν μεγάλη και απότομη τουριστική ανάπτυξη -και στρεβλή πολλές φορές- παράλληλα είδαν βασικές παραγωγικές δραστηριότητες, που υπήρχαν μέχρι εκείνη τη στιγμή για αιώνες, να μαραζώνουν. Κυρίως αφορούσαν τις καλλιέργειες και την κτηνοτροφία. Θαμπωμένοι πολλοί κάτοικοι τουριστικών περιοχών από το γρήγορο κέρδος και την εποχικότητα σταμάτησαν να ασχολούνται με την παραγωγή προϊόντων που και κόπο περισσότερο απαιτούσαν και λιγότερα έσοδα απέφεραν.

Το σφάλμα σε αυτή την περίπτωση σήμερα είναι προφανές για μια σειρά από λόγους, όμως τον καιρό εκείνο αφενός δεν υπήρχε εθνική στρατηγική γύρω από το θέμα του τουρισμού και αφετέρου δεν υπήρχε ένας φορέας που θα μπορούσε να μην επιτρέψει την επέκταση του φαινομένου. Ο DMO δεν έχει στόχο μόνο την προβολή, όπως είπαμε, αλλά τη χάραξη συνολικής στρατηγικής με στόχο την εκμετάλλευση του τουρισμού προς όφελος όλης της τοπικής κοινωνίας και όχι για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένα συμφέροντα.

Για να συμβεί αυτό είναι απαραίτητη η συμμετοχή του δημοσίου και για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι των τοπικών αρχών, Δήμου και Περιφέρειας. Σαφώς υπάρχει και η δυνατότητα δημιουργίας DMO αποκλειστικά από ιδιώτες, πχ από ενώσεις ξενοδόχων ή τουριστικών καταλυμάτων. Δεν είναι κάτι που βεβαίως απαγορεύεται, ωστόσο δεν αποτελεί ενδεδειγμένη λύση. Η συμμετοχή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι ζωτικής σημασίας για να έχει ο DMO αφενός ευρεία αποδοχή στην τοπική κοινωνία και αφετέρου να λαμβάνει υπόψιν το σύνολο των κοινωνικών αναγκών και να χαράσσει μεσομακροπρόθεσμες στρατηγικές τουριστικές ανάπτυξης που θα έχουν στόχο την ανάπτυξη για το σύνολο και όχι υπέρ συγκεκριμένων μόνο συμφερόντων και επιπλέον την ανάπτυξη με όρους αειφορίας και προστασίας του περιβάλλοντος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Άλλωστε αυτά τα δύο τελευταία είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζεται το τουριστικό προϊόν. Η καταστροφή του περιβάλλοντος, η απαξίωση του πολιτισμού, οδηγούν μοιραία και σε μαρασμό του τουρισμού. Το στοιχείο αυτό λειτουργεί και αντίστροφα. Ο τουρισμός δηλαδή για να ενισχύεται και να βελτιώνεται προϋποθέτει τον συνεχή εξωραϊσμό των περιοχών και την δημιουργία μιας όλο και πιο ισχυρής πολιτιστικής ταυτότητας. Παράλληλα στον Οργανισμό θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά και όλοι οι τουριστικοί και παραγωγικοί φορείς της περιοχής, έχοντας ουσιαστική συμβολή με προτάσεις και δράσεις.

Ο DMO καλείται να αναλάβει το ρόλο συγκερασμού διαφορετικών παραγωγικών κλάδων που εμπλέκονται έμμεσα στο τουριστικό προϊόν και να τα διασυνδέσει έως ένα βαθμό με αυτό. Αυτό μπορεί να αφορά αγροτικά ή κτηνοτροφικά προϊόντα, παραδοσιακά προϊόντα, φεστιβάλ, θεατρικά δρώμενα και άλλα. Πάντα ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες που έχει κάθε περιοχή.

Στη σημερινή εποχή η ψηφιακή τεχνολογία δίνει σημαντικά εργαλεία που επιτρέπουν την διαφήμιση και την προβολή ενός προορισμού σε όλο τον κόσμο με πολύ χαμηλότερο κόστος σε σχέση με παλαιότερα. Η σχεδίαση και η προβολή ενός τουριστικού προορισμού είναι σαφώς μέσα στις αρμοδιότητες του DMO, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να περιορίζεται σε αυτό τον ρόλο, όπως έχουμε δει συχνά να συμβαίνει στη χώρα μας. Η προβολή είναι το τελικό στάδιο, όταν οι αποφάσεις έχουν αποσαφηνιστεί και οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι συμφωνημένοι και ξεκάθαροι από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.

Το πρώτο στάδιο είναι η δημιουργία μελέτης από ομάδες ειδικών που θα αξιολογήσουν και θα αποτιμήσουν λεπτομερώς ποια είναι η εικόνα του τουριστικού προϊόντος μιας περιοχής και προτείνουν κατόπιν τα βήματα που πρέπει να ακολουθηθούν για την ενίσχυση της τουριστικής δραστηριότητας.

Ένα πολύ σημαντικό τμήμα αυτής της προσπάθειας είναι και οι μορφές θεματικού τουρισμού στις οποίες θα πρέπει να δοθεί έμφαση, πού δηλαδή υπάρχουν συγκριτικά πλεονεκτήματα και πώς μπορούν να αξιοποιηθούν.

Η Mact Media Group έχοντας εμπειρία πάνω από δύο δεκαετίες στον τουριστικό κλάδο και συνολική εικόνα για το σύνολο των περιοχών της Ελλάδας, προχώρησε στη σύσταση ομάδας εξειδικευμένων ανθρώπων του τουρισμού για την σύσταση και λειτουργία DMO. Ανθρώπων εγνωσμένου κύρους και μακρόχρονης παρουσίας στον τουριστικό κλάδο όχι μόνο σε εγχώριο, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.

Μπορεί να καλύψει τις ανάγκες για κάθε στάδιο των DMO, από την διεξαγωγή της μελέτης, τη χάραξη του σχεδιασμού, την οργάνωση και λειτουργία, την υλοποίηση του σχεδιασμού, την προβολή και προώθηση, είτε τμηματικά, είτε στο σύνολό τους. Μέσα από την ομάδα των ειδικών που διαθέτει, τα ψηφιακά portals που έχει δημιουργήσει και τις σημαντικές διεθνείς συνεργασίες που έχει συνάψει μπορεί να εγγυηθεί τα βέλτιστα αποτελέσματα ακόμα και για τις περιοχές που σήμερα η τουριστική δραστηριότητα έχει ισχνή παρουσία, αλλά και για τις περιοχές που θέλουν να κάνουν το επόμενο βήμα ενισχύοντας την παρουσία τους στο διεθνές τουριστικό στερέωμα.